అవసరాల కోసం దారులు తొక్కే పాత్రలు తప్ప, హీరోలు విల్లన్లు లేరీ జగన్నాటకంలో!

తల్లి గుండెలను చీల్చిన చిరుతలు 

జంకక బొంకి  రంగులు మార్చిన  ఊసరవిల్లులు 

అమాయకుల ప్రాణాలు విందుగ చేసుకొన్న రాబందులు 

సోదరుల మధ్య కలహం  రేపిన గుంట నక్కలు
చిందులు వేసిన మీడియా మందలు

పన్నారు వారు రాజకీయ పథకం
మదించుకొన్నారు వారి లాభం నష్టం     

చేసారు రాష్ట్రాన్ని ముక్క చెక్కలు 

వేసుకొన్నారు వారి ఆస్తుల లెక్కలు

వీరా నాయకులు? కాదు కాదు.. వీరే సమైక్య ఘాతకులు 

ఇదేనా ప్రగతికి పునాది? లేదు లేదు... ఇదే భవితకు సమాధి!

ప్రస్థానం అను తెలుగు చలన చిత్రం చూసి స్పందించిన అడుగు..

మృగమై పుట్టుట మేలు కదా
చేసేది తప్పని ఎరుకుండదు
మనిషై పుట్టి సుఖమేది దొర
తప్పుల కుప్పలకంతుండదు
తప్పులు కప్పి మెప్పులు రాగా
ముప్పులనాపి నొప్పులు పోగా
తప్పే ఒప్పని చెప్పే మనిషికి
నిక్కపు నిప్పును ఎదిరించే వీర్యం
బొంకను కప్పును విరిచే ధైర్యం
పక్కకు తోక్కక నిలిచే స్థైర్యం
పట్టెడు విలువలకిచ్చే మాన్యం
కించిత్తైన ఉండక పోతే...
తప్పే ముప్పని తెలిసిన మనిషికి
ఒప్పో తప్పో తెలియని పశువుకి
అవధులు మాపి దూరాలు చెరిపి
వంతెన కట్టి, మ్రుగీకరణకు నాందులు పలికే
అసమానమైన అణువు ఆయుధాలే ఆశ, అహం,అంధకారం

తలపుల పిలుపులు

పిలిచే పిలుపులు తలచే తలపులు
పొందిక లేక వేరుగ ఉన్నా
ఎంచిన ఎంచట తప్పని తెలిసిన
పిలిచిన పిలుపులు తలచిన తలపుల
తీరును క్రమముగ మార్చును మెల్లగ
కావున నీవు మనసున మంచిని
తలవక పోయిన,పిలువర కన్నా!

బుద్బుదప్రాయం

మాయ చేసెడి ప్రాయం

ఎండమావుల వంటి మతకం

తప్పని తోచెడి ప్రణయం

సరియని చెప్పెడి పరువం

ఒప్పని తెలిసిన నియమం

కాదని తెలిపెడి గమనం

ఈ తప్పొప్పుల కదనం

ఎప్పుడు చేరును సదనం?

?

జీవిత ప్రబంధాన ఎంతటి అవసరం ఈ స్కంధం?

ఎటువంటిది ఈ బంధం,అనుబంధం?

తుమ్మెదకు,సుమవర్ణమునకు, ఉన్నట్టిదా?

అరవిందమునకు ,రవికి ఉన్నట్టిదా?

జలమునకు,మత్స్యమునకు ఉన్నట్టిదా?

భూజమునకు,మనుజునకు,ఉన్నట్టిదా?

జలఝరికి,తెరువరికి ఉన్నట్టిదా?

అనుపమానమైనదని అనుసరింతుమా?

ఉత్తరం తెలియని ప్రశ్న అని తుడిచి వేతుమా?

పోలిక లేని బంధమని తేలికగా విడిచి వేతుమా?

రిమ్ జిమ్ రిమ్ జిమ్ హైదరబాద్

బహు బాగుగనున్న భాగ్యనగరమున

నైజాం నైజం తెలిపెడి కోటలు

శాంత స్వరూపుడు ట్యాన్క్ బండ్ బుద్ధుడు

చక్కగ చెక్కిన చార్మినారు

మిల మిల మెరిసెడి అద్దాల మేడలు

జిలుగుల సొబగుల అందాల భామలు

ముత్యాలు,గాజులు, ఇంతుల గంతులు

లొట్టలు వేసెడి బిర్యాని ప్రియులు

కలుగుల వంటి సరుకుల కొట్టులు

గతుకులు నిండిన విశాల రోడ్డులు

వాడల పేర్లలొ కొండలు,గుట్టలు

హద్దులు మీరిన వీధిన రద్ది
క్రమమే ఎరుగని నిర్లక్ష్య జనులు

ఇలాంటి సందడి నిండిన నగరిలొ

తేట తెనుగు కాన రాదు తెరపి లేక వెతకినను

అయ్యా అను వారు లేరు "భైయ్య" అను వారు బోలెడు

ఆంధ్ర రాజధాని యందు అగుపడదు ఆంధ్రభాష

అక్కటా! అచ్చ తెలుగు మెచ్చువారి సంఖ్య హెచ్చు విధము లేదా?

భీకరం----భయంకరం

మారణ హోమము - మా రణ ఆశయము

మానవ దహనము- మా నవ ధ్యేయము

ఇది మా ద్వేషానికి, ఆవేశానికి దర్పణము

విశ్వాంతానికి మేమొనర్చిన అంకుర అర్పణము

భీకరం భయంకరం అకారణం అమానుషం

హింసా ఖాండకు, విధ్వంస చర్యకు
రాలిన తనువుల నిర్దోషత్వం కారణమా?

మీ కోరికలను తీర్చుకోనేందుకు మార్గము ఇంతటి దారుణమా?

శశ్య శ్యామలమైన ప్రపంచం

ప్రేమతొ నిండిన బంగరు లోకం

కలతలు లేని శాంత సమాజం

కావాలి ఇప్పుడు మీ స్వప్నం

అవ్వాలి సఫలం మీ యత్నం

మారాలి అవని సుందరం నిరంతరం

ఉస్సురుమనిపించు బస్సు

ఉదయ రాగము సైరను ఆలపించింది

ఉరుకులకు సమయము సమీపించింది

ఉరిమెడి గడియారము ఉలుకు నిచ్చింది
ఉడికిన నీరు కాసింత ఉత్సాహమునిచ్చింది

ఉడకని ఇడ్డెన కాస్త దానిని అణచి వేసింది

ఊహల నడుమ ఊగిసలాడుతూ ఆలస్యమయ్యింది

ఉండెను వేచి నాకై ముందు ఓ ఇబ్బంది

ఊగుచూ వాయువేగమన బస్సు వచ్చింది
ఉప్పెన వచ్చినంత పని అయ్యింది

ఉవిదలు ముందు, పురుషులు వెనుక

ఊనిక అందక, ఉసిరంత చోటు అగుపడలేదు ఎక్కుటకు

ఉపాయము వేరొకటి తోచక ఎక్కితిని ఇక్కట్లు పడి

ఊరక ఊసులాడు వారు ఇచ్చట

ఉచిత సలహాలతో ఉసి గొల్పెడి వారు అచ్చట

ఊర్మిళను ఓడించువారు నిదరోతూ ఇక్కడ

ఊర్వశి వంటి ఒప్పుల కుప్పలు అక్కడ

ఉన్నట్టుండి డ్రైవరు వేసెను బ్రేకు

ఊడిపడిరి అమాంతముగ నా వెనకున్న జనము

ఉడుం పట్టు పట్టకున్న నడుం విరుగునని

ఊతనందుకొంటి గొప్ప యత్నము పిదప

ఉక్క వలన ఊపిరాడక పొయె

ఊక్కు వలన ఉడుకు అధికమాయె

ఉదకమైన లెకపొయె గొంతు తడుపుకొనుటకు

ఉసురు లేచి వచ్చె బయట పడిన క్షణము

ఉదయాన్నే అలా,

ఉస్సురుమనిపించె బస్సు కస్సు బుస్సులాడుతూ

ద్రవము ఉపద్రవము

పలికించగలదు పచ్చనోటు పలుకజాలని వానిని

ఒలికించ గలదు మధువును మురుగు వాడల వెంట

నెలకొల్పగలదు కలలను, కల్లను సైతం నిజముగ
చలగాటమాడగలదు చెలిమి తోటి కలిమి

అలరించగలదు ఆలిని కోల్పొయిన వానిని

తలపులను తారుమారు సేయ గలదు రొక్కము

విలుచగలదు విత్తము గెలుపును , విద్యను

సులువుగ తెంపగలదు బంధపాశములను

నలుపగలదు నరుల నాజూకు మనసును నగదు

కొల్లలైన తల్లడిపాట్లు తెచ్చు రూకలకై ఉరుకులేల? పరుగులేల?

సృష్టి-దృష్టి

క్లేశాబ్ది యందు మునకలు వేస్తూ, చేతలు పాలుపోక
చూడ సాగితిని శూన్యమును,పొద్దు పొడవకనే ఒకనాడు
తిమిరమును ఛేధించె రజత కిరణములు
కెంపు వర్ణపు అంబరమును అలంకరించె
మేలిమి స్వర్ణపు బంతి వంటి సూర్యుడు
ఉదయించెను దినకరుడు వెలుగును వెదజల్లుతూ
కనిపించెను ఒక మేఘము కపిరాజు వలె
అనిపించెను మరొక మేఘము కరిరాజు వలె
చివాలున మారెను అవి రెండు కుసుమ గుఛ్ఛము వోలె
బోధపడెను దృష్టి ఎట్టిదో సృష్టి అట్టిదన్న తత్వము
గోచరించెను చెంతనున్న చింత చేయూత వలె

అనుసరించెను ఆత్మస్థైర్యము అట్టి ఆలొచనను

మనోహరమైన ఈ ఉషస్సు చేకూర్చె స్పష్టతను మనస్సుకు
ధరనేలు ధైర్యము సమకూరె అరువివ్వ తగినంత

లతాంతముల వృత్తాంతము

నరుని సృష్టికి మునుపు నలువ
తీక్షణమైన యోచన యందు పడెను!
మహిని మరింత రమ్యముగ మలచుటకు,
ఇసుక బైళ్ళ పై హరిత తివాచి నేచెను
దట్టమైన వనములను,నెట్రమైన నగములను
సెలయేళ్ళను, హరి విల్లును, వెండి కొండలను
నిటారు మానులను, అటు సరసనే సరస్సులను
నిర్మించెను నిర్విరామముగా,
చక్కదనము చేకూర్చెను మెరుగులు దిద్ది,
పిదప కానవచ్చెను ఉర్వియందు దాగిన లోటు
చెక్కెను ఓ మృదువైన రూపమును
టక్కున దాల్చె చిత్రకారుని వేషమును విధాత
రంగరించెను వివిధ వర్ణములను
చే పట్టెను అందు ముంచిన కుంఛెను
చిత్రీకరించెను కుసుమములను అనేక తీరులయందు
అట్లు చేకూరెను పుడమికి పరిపూర్ణత ప్రసూనము చేత
ముస్తాబయ్యెను ఉర్వి మానవుని రాక కొరకు

స్వేఛ్ఛ

అస్తమించెడి సూర్యుడు దారి తీసెను నెలవంకకు

చేరువవ్వని చిలుక చేకూర్చెను కలవరమును గోరింకకు

నిరీక్షించి అలసి, గుండెలోని గుబులు తోటి

నేస్తపు ధ్యాసయె శ్వాసయై వెతుక బయలుదేరెను

కానవచ్చెను నీరసించి శుష్కించి జీవఛ్ఛవముగ నున్న

కీరము స్వేఛ్ఛ కోల్పోయి పంజరమున

వికలమైనవి విహంగములు,వాటిల్లినది విషమ స్థితి

పసిడి పంజరమైననూ,అందున్నది పంచామృతమైననూ

దానవానందము పాలై పరుల వశమైన స్వేఛ్ఛతో సరి తూగలేవు కదా!

ఏఱై పారు కన్నీరు

ఎటు చూచిన రోధించు కనులు, క్షోభించు మనస్సు
శోకించు మోము, యాచించు కరములు
చేతికందని పదవి కై ధనికుని పోరు
పెదవికందని మెతుకు కై దరిద్రుని హోరు
మేడలు ,అంతస్తులకై మదనపడు మధ్యతరగతివాడు
వాణిజ్యమందు వరహాల వర్షము కై వేడెడి వర్తకుడు
ఎటు చూచిన రోధించు కనులు, క్షోభించు మనస్సు

శోకించు మోము, యాచించు కరములు
నేత్రములు అమర్చ మరచి, శ్రవణ లోపమును జత పరచి
స్వరపేటికనిడక,ఇంద్రియాధీనమును ఇవ్వక
పంపివేసెను ప్రజాపతి, ఉర్వికి కొందరభాగ్యులను
వ్యసన పడక, ఆనంద డోలలూగుచుండెదరు వారు తమ ఊహాలోకమందు
పాల్గొనక, బాహ్యలోకపు మానవుల అక్కరకు రాని పరుగు పందెమందు
క్లేశమొందుటకు కోకొల్లలైన కారణములున్నను
వేదనను వెల్లఢించని,విరబూసెడి వీరి వదనములు వీక్షించినా
కృతఙ్ఞతతో కైదండలిడమేల కొరత పెట్టనందుకు?

కలుగదేల మనకు కనువిప్పు?
నిలువవేల కాంక్ష చావని అశ్రు ధారలు?

ప్రేమ

ఎదురు ఆశించనిది పంచిన తరగక పెరుగునది

ఆంధ్రము కన్న మధురమైనది నిర్వచింప తరమగనిది
చవి చూచిన విడువ లేనిది కవి కందని భావన ఇది
రవిని భువి చుట్టు తుది క్షణము వరకు క్షయించనిది
అనుదినము కొనియాడ తగిన మహత్కరమైన అనుభూతికి
ఒక్క దినము నిర్దేశించుట భావ్యమా?

కాలం

చిన్నతనమున మనము

'సత్యం వద' అని అభ్యసించిన తరుణమది

'ధర్మం చర' అని అనుసరించ తలచిన సమయమది
సేవయె త్రొవై జీవించ నిశ్చయించితిమి

కపటమెరుగని మనస్సు, కల్లలాడని గుణములే కలిమియై మెలుగుచుంటిమి

శైశవము గడచి పోయెను, యవ్వనము తరలి పోయెను

మొలకెత్తిన మొక్క మానవ్వకనే మోడాయెను

జంకక బొంకులాడుట నేర్పెను కాలము అని

తప్పును ఒప్పు చేసెను తెలియని జాలము అని

పలికితిమి నాడు నేర్చిన సూక్తులను విస్మరించి

మార్చి వేసినది కాలము మమ్మని నిట్టూర్చి మనలను మనమే వంచించు కొంటిమి

చెడు నేర్చినది మనమని ఒప్పుకొనక చేతులు ముడుచు కొంటిమి

నింద కాలపు పోకడ పై నెట్టిన, తప్ప్పు మనది కాక పోగలదా?

అవధి లేక అధిగమించు ఆగడములు ఆగగలవా?

పొగల వగలు

నాడు మగని మీసపు చాటున రగులుచుండెడి చిరు చిచ్చు

నేడు మగువ అధరమును అధిష్ఠించిన విడ్డూరమును కానవచ్చు

పొగ పీల్చుట యందు ఎట్టి మేలెంచిరో

చుట్ట కాల్చుట యందు ఏ సుఖము గాంచిరో

పొగ త్రాగని వాని ధూషించిన గురజాడ పద్యము స్ఫూర్తినిచ్చెనో

పగవాని పనిపట్టిన నవాబుల హుక్కా ఙ్ఞప్తికి వచ్చెనో

వ్యసనమాయె వీరికి ధూమపానము

ఇక్కట్ల పాలాయె ఊరక వీరి ప్రాణము

చుట్టల కట్టలు కట్టి పెట్టి “గట్టి మేల్ తలపెట్టవోయ్”

అను ఆ అమరుని మాటకై పాటు పడరోయ్

భూతలమును స్వచ్ఛ సీమగ మార్చుటకు నడుం కట్టరోయ్!

పైన చెప్పిన గురజడ గారి పద్యము ఇది

కం. ఖగపతి యమృతము తేగా

భుగభుగమని పొంగి చుక్క భూమిని వ్రాలె

న్పొగచెట్టై జన్మించెను

పొగత్రాగని వాడు దున్నపోతై బుట్టున్.

గతము-మధురము

మరల మరలి రావు మరపురాని ఆ మధుర క్షణములు

మిన్ను మన్నైనను లేవిక నిన్న మొన్న వంటి దినములు

గతం మిగిల్చిన ఙ్ఞాపకాల ఆనుభూతి

ఇవ్వదు ఎందుకు ఈ స్థితి

ఇది పురోగాతా లేక అధోగతా?

ఆట పాటలకు కేరింతలకు లేకుండెను నాడు లోటు

వాటిని దూరం చేసెను యాంత్రిక జీవితము వంటి నేటి పాటు

ఎవరు ఎరుగుదురు ఈ పాకులాటకు గల ఆంతరార్థం

ఎరుక ఆ సూత్రధారికే ఈ బొమ్మలాటకు గల పరమార్థం!

నగరమా? నరకమా?

మేఘుని ఝరి తాళక పట్టెదరు ఛత్రమును

అర్కుని సెగనోర్వక వెతికెదరు సేద తీర్చు సత్రమును

వాహనముల పొగనోర్వక కట్టెదరు రూమాళ్ళను

నిశియైన పగలైన విసుగు చెందిన నగరవాసులు

లేదు వీరికి శ్వాస నిశ్వాసల భాగ్యం

నిర్మలముగ నిట్టూరుపైన నింపలేని ఈ అభాగ్యం

ఇవ్విధముగ విష వాయువుల నడుమ సంచరించుట కన్న

విషనాగుని గరళమారగించుట సరళము

రంగుల హంగు

కొమ్మనున్న కోయిలమ్మ

కొలనినున్నకొంగను కని

విధాత విధించిన వన్నెను

వదిలించుకొన వ్రతము బూని

తడి సుద్ద యందు పొర్లిన,

ఎన్నాళ్ళు నిలుచునా బొంకు వర్ణము?

సుమసమానులారా, సుమతులారా

ఒక్క పూటైన నిల్వని పూతలెందుకు?

సహజత్వమును మించు సోయగము గలదే!

ఆదిభిక్షువునకు అర్పించు అంజలి

ఆర్ధ్రత, ఆసక్తి ,ఆశ ,ఆశయాలు అమరియుంటే

ఆపగలరా అవిటివాడినైన?అయిననూ, అవశ్యము

ఆరితెరినవాడికైన ఆపైవాడి అనుగ్రహము

ఆతడు ఆననిడకున్న అవనీశునికైన అసాధ్యము

అన్నధాన్యమునైన అర్జించుట
అందున, ఆలసింపక ఆశీర్వదించు! ఆలకించి అభయమివ్వు అభవా!